|
استان خوزستان با مساحتي بالغ بر 67272 كيلومتر مربع و برخورداري از 2/4
ميليون هكتار اراضي حاصلخيز و جريان پنج رودخانه بزرگ كارون ، دز ، كرخه ،
جراحي و زهره با مجموع سطح حوزههاي آبريزي معادل 133867 كيلومتر مربع و
آوردي با حجم ساليانه حدود 9/33 ميليارد متر مكعب يعني حدود 33% كل منابع آب
سطحي كشور را به خود اختصاص ميدهند . اجراي طرحهاي وسيع سدسازي و احداث
شبكههاي متعدد و عظيم آبياري و زهكشي بمنظور توليد انرژي و توسعه كشاورزي
بيانگر پتانسيل بالاي منابع آب استان است . وسعت طرحهاي توسعه منابع آب و
گسترش روزافزون شبكههاي آبياري و وجود مخازن غني آبهاي زيرزميني در مناطق
آبرفتي و كارست و همچنين حجم چشمگير بهرهبرداري از آب جهت مصارف شرب صنعت و
كشاورزي مستلزم انجام مطالعه و تحقيقات و اندازهگيري مستمر از كليه منابع
آبي است كه اين مهم توسط مديريت مطالعات پايه منابع آب استان توسط بخشهاي
تخصصي زير در دست انجام است :
1 – امور آبهاي سطحي :
امور آبهاي سطحي مسئوليت تدوين برنامههاي اندازهگيري ميزان آبدهي
رودخانهها ، كانالها ، انهار ، مسيلها را در فصول كم آبي و سيلاب در راستاي
اهداف مركز تحقيقات منابع آب كشور ، انجام مراحل مختلف محاسبات دبي روزانه
ايستگاههاي هيدرومتري از استخراج آمارهاي لحظهاي از دستگاههاي ثبات تا رسم
منحنيهاي تاراژ ، شيفت و محاسبه حجمهاي روزانه ، ماهيانه و ساليانه ،
محاسبات سيلابها بروشهاي مستقيم و غير مستقيم با استفاده ار دادههاي آماري و
فرمولهاي هيدروليكي ، انجام عمليات هيدروگرافي و برداشت پروفيلهاي عرضي و
طولي از رودخانهها و مخازن سدها بمنظور تعيين ميزان رسوبگذاري و ياشسگي
بستر ، كنترل دستگاههاي ثبات و ديتالاگرها بمنظور استخراج آمارهاي لحظهاي از
روي آنها ، انجام مطالعات مربوط به جزر و مدي بر
//////////////////////////////////////////////////////////////مستقيماً
تحت تأثير اين پديده قرار دارند . تشكيل ستادهاي سيل و خشكسالي در مواقع لازم
بمنظور تجزيه و تحليل آمارها و پيشبيني سيلابهاي احتمالي و اعلام هشدارهاي
لزوم به مسئولين سازمان و استان جهت اتخاذ تصميمات لازم در كاهش اثرات مخرب
آنها و كاليبراسيون دستگاهها و ادوات اندازهگيري جهت دقت در آمارهاي برداشت
شده عهدهدار ميباشد .
2 – دفتر مطالعات آبهاي زيرزميني :
بمنظور برآورد حجم مخازن آبهاي زيرزميني و شناخت كلي اين منابع در سطح استان دفتر
مطالعات آبهاي زيرزميني وظائف زير را بر عهده دارد . انجام عمليات آماربرداري
از كليه منابع آب زيرزميني شامل چاهها ، چشمهها و قنوات و انتقال آنها بر
روي نقشهها و تهيه جداول و فرمهاي آماري با استفاده از نتايج عمليات صحرائي
، بررسي و تجزيه و تحليل ارقام حاصل از نتايج اندازهگيريهاي نوسانات سطح آب
زيرزميني جهت ترسيم هيدروگراف واحد و نقشههاي مختلف منابع آب ، نظارت مستمر
بر عمليات حفاري چاههاي پيزومتري ، مشاهدهاي و اكتشافي و آزمايشات پمپاژ
بمنظور محاسبات ضرائب هيدروديناميكي سفرهها ، تعيين مناطق محدوده بحراني و
ممنوعه برداشت آبهاي زيرزميني با استفاده از بررسي هيدروگرافي واحد ، تعيين
محدودهها جهت انجام عمليات ژئوفيزيك و انجام كليه تشريفات قانوني بمنظور
تنظيم قرارداد و نظارت بر حسن انجام كار ، تهيه گزارشات شناسائي منابع آب
موجود در سازندهاي سخت آهكي و تعيين پتانسيلهاي آبي موجود اين منابع ،
استفاده از رديابها جهت شناسائي منابع تغذيهكننده چشمهها و تعيين
محدودههاي ارتباطي اين منابع با يكديگر ، ارائه راهحلهاي منطقي ، اقتصادي
و عملي پيرامون بهرهبرداري از منابع آب كارست ، ارائه پيشنهادات جهت احداث
شبكه پيزومتري و چاههاي اكتشافي و همچنين برآورد حجم عمليات حفاري و تهيه و
تنظيم قراردادهاي مربوطه ، تهيه گزارشات نيمهتفصيلي در مناطق آبرفتي بمنظور
تعيين بيلان كمي و كيفي سفرههاي آبهاي زيرزميني و انجام عمليات بسترسازي
چشمهها بمنظور اندازهگيري دقيق ميزان آبدهي آنها .
3 – دفتر تلفيق و بيلان منابع آب :
انجام تلفيق مطالعات در سطح حوزههاي آبريز درجه2 و بهنگام سازي آنها در
دورههاي آماري 5 و 10 ساله ، بررسي آمار و گزارشات تهيه شده برروي منابع آب
سطحي و زيرزميني بمنظور تعيين بيلان كمي و كيفي ، تهيه دستورالعملهاي لازم
جهت محاسبه بيلان و اجراي مدلهاي رياضي تهيهشده در اين زمينه و انعكاس نتايج
به حوزه ستادي وزارت نيرو ، برنامهريزي و نظارت بر ذخيرهسازي آمارهاي
برداشتشده و تنظيم آنها در قالب بانكهاي اطلاعاتي ، تهيه اطلسهاي منابع آب
در حوزههاي آبريز در قالب برنامهها و دستورالعملهاي مركز تحقيقات منابع آب
، تهيه نقشههاي هيدروكليماتولوژي ، هيدروژئولوژي و هيدرولوژيكي منطقه مورد
مطالعه و همكاري در اجرا و تطبيق مدلهاي رياضي با خصوصيات طبيعي رودخانهها ،
برنامهريزي جهت اجراي سيستم GIS در حوزههاي زير پوشش محدوده مطالعاتي ،
امكانيابي مناطق مستعد تغذيه مصنوعي و ارزيابي اثرات آنهان تكميل جداول
مربوط به بيلان سالانه منابع آب و انجام مطالعات پيشبينيهاي هيدرولوژيكي (
خشكسالي و ترسالي ) ، تهيه گزارشات موردي در ارتباط با وضعيت هيدرولوژي ،
هواشناسي و هيدروژئولوژي حوضههاي آبريز ، اظهارنظر كارشناسي پيرامون گزارشات
تهيه شده توسط مشاورين و حوزه ستادي و بررسي كمبودهاي آماري و نحوة تكميل
آنها .
4 – امور بررسي كيفي منابع آب :
مجموعة كارشناسان و تكنسينهاي امور بررسي كيفي وظيفه بررسي و شناسائي عوامل
فيزيكي ، شيميايي و باكتريولوژي و آلايندههاي منابع آب سطحي و زيرزميني را
بر عهده داشته كه اهم آنها به شرح زير است :
نمونهبرداري آب بمنظور شناسائي مشخصات فيزيكي ، شيميائي و بيولوژيكي آبهاي
سطحي و زيرزميني منجمله هدايت الكتريكي مواد معلق، رنگ ، بون طعم ، فلزات
موادآلي و معدني . عوامل بيماريزا ، فلزات سنگين و ...
انجام مطالعات بمنظور شناسائي و آناليز كمي و كيفي منابع آلايندههاي صنعتي
، شهري و كشاورزي . مطالعات رسوب و خاكشناسي و اندازهگيري غلظت و
دانهبندي مواد معلق باررسوبي و كف بستر رودخانهها ، يعني حريم زيستمحيطي
منابعآب سطحي و زيرزميني و تعيين سهم هريك از آلايندهها در آلودگي رودخانه
به لحاظ پارامترهاي شاخص الودگي و تعيين توان خودپالايي رودخانهها در
بازههاي حساس و بحرانزا ، تهيه گزارشات كيفي در شرايط بحراني همراه با
////////////////////////4///////////پيشنهادات و راهحلهاي اجرايي . ايجاد
بانكاطلاعاتي و انتقال آمارهاي مربوط به ميزان برداشتها ، مصارف و
آببرگشتي با هدف كنترل كيفي منابع آب . برنامهريزي جهت آموزش و ارتقاء دانش
نيروي انساني شاغل و كارآموزان و دانشجويان كه بطورگسترده به اين بخش معرفي
ميگردند .
پيگيري مستمر برقراري سيستم مونيتورينگ رودخانهها بمنظوراطلاعرساني لحظهاي
از وضعيت كيفي رودخانهها ، تهيه و تجهيز آزمايشگاهها .
5 – اداره تأسيسات و تعميرات ايستگاهها :
بمنظور اندازهگيري دقيق از وضعيت منابع آب نياز به ايجاد شبكه كامل سنجش
منابع آب سطحي و زيرزميني ميباشد و تأسيس ، حفظ و نگهداري و تعميرات اين
شبكه كه كاري كاملاً تخصصي منحصربفرد است توسط ادارة تأسيسات و تعميرات
ايستگاهها صورت ميپذيرد كه عمدتاً شامل احداث ايستگاههاي تبخيرسنجي ،
هيدرومتري و برفسنجي و بارانسنجي و تجهيز و تكميل آنها . تهيه نقشههاي فني و
اجرائي بمنظورساخت و نصب پلهاي تلفريك و اسكلههاي لمينگراف در ايستگاههاي
هيدرومتري . تدوين برنامه سالانه بمنظور بازسازي تعمير و جابجايي ايستگاههاي
سنجش منابع آب سطحي و زيرزميني . بررسي نيازها و پيشبيني تهيه و تأمين لوازم
فني دستگاههاي ثبات ،پيشبيني برنامههاي طرح سنجش ايستگاههاي منابع آب در
ارتباط با تكميل ايستگاههاي اندازهگيري . مجموعه فعاليتهاي فوق توسط تعداد
45 نفر كارشناس ، مسئول و مدير و 18 نفر تكنسين انجام ميپذيرد كه يك نسخه از
نمودار ضميمه ميباشد . |